De infantilisering van Nederland - Deel1: Statistiek

Door Aslan Aslanoğlu

Vanaf het moment dat de Koude Oorlog als definitief gevochten kon worden gezien werd door deze en gene benadrukt dat er behoefte zou ontstaan aan een nieuwe vijand. En ook toen al werd de Islam als een goede kandidaat gezien voor deze vacature. Dit ondanks het feit dat er sprake was geweest van een coalitie, om niet te zeggen monsterverbond, tijdens die Koude Oorlog. De aanslagen van 11 september 2001 waren wat dat betreft geen beginpunt, maar een breekpunt.

Vanaf die datum begon de paniekerige inhaalslag, vanaf dat moment werden er boeken over de Islam verkocht en vermoedelijk zelfs gelezen, vanaf dat moment was de Europeaan, en de Nederlander meer nog dan die gemiddelde Europeaan, en zij het slechts gedreven door wantrouwen, geïnteresseerd in de voormalige gastarbeiders uit Turkije en Marokko inclusief nakomelingen. Pseudo-analyses volgden. Een debat ontstak.

Dat debat heeft tot op de dag van vandaag haar emotionele lading niet verloren. De gebruikte argumentaties en gedachtengangen zijn hoogst zelden gebaseerd op ratio of zelfs feitelijkheden. Gedreven door angst en wantrouwen worden nieuwe monsterverbonden gesmeed: zonder zichtbare gêne durven conservatieven thema’s als vrouwen- en homo-emancipatie te gebruiken, jaren nadat het ertoe doet, in een wanhopige (en in mijn visie vergeefse) zoektocht naar bewijzen voor intrinsieke verschillen voor de intrinsieke inferioriteit van de Islam. En dat is nog maar één voorbeeld van het deraillerende debat.

Bij mij persoonlijk, een in Nederland geboren en getogen zoon van Turkse arbeidsmigranten, heeft dit debat tot voor kort slechts tot woede geleid. Woede over de hypocrisie van de gebruikte argumentatie, woede over de domheid en vooral het onfatsoen dat door vele deelnemers van het debat wordt geëtaleerd. In het zogenaamde Conservatieve Manifest opperde de prominente neo-conservatief Bart Jan Spruyt c.s. zonder enige schaamte dat het enige wat de arbeidsmigratie Nederland zou hebben opgeleverd een ‘virulent antisemitisme’ was. En dat in een land waarin slechts 18.000 van de 140.000 joden de oorlog overleefde. En dat in een continent waar het antisemitisme gecultiveerd en ‘geperfectioneerd’ is als nergens anders en nooit tevoren.

Maar de woede is inmiddels geweken en heeft plaatsgemaakt voor geamuseerdheid. Inmiddels kan ik niet anders dan lachen om al die onvervalste domheid die her en der wordt getoond. Lachen bijvoorbeeld om Boris Dittrich die tijdens het debat over de terrorisme-wetgeving met trillende stem citeert uit één of ander schrijfsel van de hand van Mohammed B., de moordenaar van Van Gogh. B. schetst daarin een toekomstbeeld waarin B.’s militante broeders het Binnenhof op marcheren, en waarin het parlement gebruikt zou gaan worden als sharia-rechtbank. Ik vond dat persoonlijk een infantiele fantasie, en zodoende erg grappig. Dittrich niet, hij werd daar een beetje bang van.

Het voorlopige hoogtepunt kwam echter van het meestal om zijn (mythische) no-nonsense kwaliteiten geprezen bedrijfsleven. Heineken en Bavaria kondigden aan dat ze een non-alcoholisch bier gaan introduceren voor de moslims in Nederland. Want één miljoen moslims, dat is een flinke markt! Een dijenkletser van formaat.

Welke één miljoen moslims hebben we het toch over? Laat u mij dat even uit de doeken doen: het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) brengt ons land in cijfers. Zo wordt ook in kaart gebracht hoe groot de aanhangers van de relevante religieuze groeperingen zouden zijn. Van autochtone Nederlanders wordt in kaart gebracht of ze zich atheïst, Rooms-Katholiek, Gereformeerd, Nederlands-Hervormd of van een ander gezindte noemen. Dit gebeurt door middel van enquetes, ledentallen van gelovige gemeentes enzovoorts, en het uitvergroten van die cijfers naar de gehele bevolking. In het geval van de allochtone Nederlanders is zulk onderzoek ingewikkelder, vooral door het ontbreken van een geschiedenis van onderzoek op dit gebied, maar ook door een gebrek aan expertise. Er worden aandelen geschat aan de hand van cijfers uit herkomstlanden, soms letterlijk door gebruik te maken van de statistieken uit die herkomstlanden (en met name het CIA World Factbook). Bij sommige groepen is er al wel sprake van enig onderzoek zoals het onderzoek Sociaal-economische Positie en Voorzieningengebruik van Allochtonen en Autochtonen (SPVA’98), maar daarbij is er helaas sprake van enige oppervlakkigheid.

Zo kan men eigenlijk al aan zijn klompen aanvoelen dat het op zijn minst merkwaardig is dat er voor het Christelijke geloof vele subcategorieën worden gehanteerd, en voor de Islam slechts één hoofdcategorie. Zo worden ook de vanuit Westerse optiek progressieve groepen zoals de Turkse Alevieten, waartoe ongeveer een derde van de Turks-Nederlandse bevolking behoort, in één adem genoemd met de alom afgewezen salafisten. Het zou zeker moeilijk zijn die interne diversiteit recht te doen, moet ter verdediging van het CBS gezegd worden. Maar tegelijkertijd blijkt hieruit wel dat het niet aanbrengen van een noodzakelijke nuancering, of zelfs een voorbehoud enigszins nalatig genoemd moet worden.

En daarmee is de kous nog niet af. Volgens de SPVA-gegevens noemt 97% van de Marokkanen, 95% van de Turken en 9% van de Surinamers zichzelf desgevraagd moslim. Maar deze percentages zijn niet zonder meer vergelijkbaar met die van bijvoorbeeld autochtonen die zichzelf tot een bepaalde religieuze stroming rekenen. Volgens Phalet, Lotringen en Entzinger spelen in het geval van moslims niet alleen confessionele, maar ook sociaal-culturele factoren een rol. Volgens Koningsberg is moslim-zijn vooral een sociaaljuridisch gegeven, waardoor zelfs agnosten en atheïsten van islamitische huize zich moslim kunnen noemen. Deze redenen worden ook aangedragen voor de geringe mate van ontkerkelijking onder de tweede generatie die door Sunier is gevonden. De cijfers van het CBS zullen dus eerder een over- dan een onderschatting weergeven, en in ieder geval het begrip ‘moslim’ zo feitelijk etniseren. Dat wil zeggen dat de term ‘moslim’ met deze manier van meten meer als een uitspraak over etnische afkomst dan één over religieuze overtuiging moet worden beschouwd.

Boris Dittrich hoeft dus niet direct bang te zijn voor een verovering van het Binnenhof door fundamentalistische moslims, want daarvoor zijn er gelukkig en bij lange na niet genoeg. Zelfs als echt elke Turk, Marokkaan of andere immigrant uit een ‘islamitisch land’, een praktizerende moslim zou zijn (en dan heb ik dus nog niet over fundamentalisten), en er daadwerkelijk 1.000.000 moslims in Nederland zouden wonen, zelfs dan zouden dezen een zeer kleine minderheid vormen. Vraagt u zich eens af hoe 6% van de bevolking nu 94% van de bevolking haar wil zou moeten opleggen?

En Heineken en Bavaria zou ik persoonlijk willen adviseren hun marktonderzoekers de laan uit te sturen voor hun prutswerk. Zelfs als het cijfer van één miljoen zou kloppen, denkt u dan werkelijk dat al deze mensen geen alcohol drinken? Heeft dan nog nooit iemand een Marokkaan een biertje zien drinken in het café? Is er dan nog nooit iemand in Turkije op vakantie geweest? Wekten de vele bierreclames geen twijfel, of zouden de marketeers hebben gedacht dat die gastvrije Turken dat allemaal voor die toeristen hadden georganiseerd? En wat te denken van het feit dat de nationale drank rakı (gemiddeld 40%) al sinds eeuwen ook op het conservatieve platteland rijkelijk vloeit. Progressieve Turken hadden de Heineken- en Bavaria-marketeers graag het smeuïge feit verteld dat de grootste omzet voor alcoholhoudende dranken al sinds jaar en dag in het ultra-conservatieve Konya wordt behaald.

Enfin, u begrijpt nu wel dat ik dit allemaal erg amusant vind. Toch moet ook ik aanvaarden dat er ook een minder amusante conclusie gerechtvaardigd is: (tenminste een deel van) Nederland weet helaas erg weinig van haar inwoners van islamitische huize, en slikt alles wat er over deze groep wordt verteld voor zoete koek, hoe onwaarschijnlijk en infantiel dan ook. Dat is een maar al te vruchtbare voedingsbodem voor opportunisten en kwaadwillenden. Maar ook dat wisten we al.