Filters

Je kunt het betutteling noemen, of politieke-correctheid, gedachtenpolitie, of als je wat milder bent: het filteren van nieuws. De achterliggende gedachte is daarbij in ieder geval dat niet iedereen het verstand en de wil heeft om het nieuws rationeel en objectief te duiden. Denkluiheid is makkelijker, eenvoudige correlaties, heuristieken, zogenaamde mental shortcuts, zijn aanlokkelijker. Als zwarte Amerikanen vaker met justitie in aanmerking komen, dan luidt de eenvoudige conclusie ‘Het is raciaal bepaald’, en de echte ‘Het is complexer dan dat’. De andere voorbeelden kun je zelf wel bedenken. (deze trouwens ook)

Nou, die filters zijn inmiddels weg. Alle geestelijke diarree, opgehoopt en doorgeëtterd, wordt de ether ingespoten en de spuiers treffen diverse, maar bijna alle, media aan als bereidwillige doorgevers en versterkers, gedreven door de angst om in de oude fouten te vervallen of om het economische onderspit te delven. Is dat slecht? Uiteindelijk vermoedelijk niet. Uiteindelijk, want voorlopig moeten we wel inzien dat we verleerd zijn zélf te filteren, aangezien het voor ons gedaan werd. We zijn vergeten wat de waarde is van het waardeoordeel van onoordeelkundigen, om maar eens een boze ex-columnist te citeren. Niet elke mening is evenveel waard, sterker nog, heel veel meninge zijn geen fluit waard. Oeps, wat zeg ik daar nou voor ondemocratische, elitaire dingen!? Ik zeg altijd maar zo: wanneer ik een bypass nodig heb dan ga ik naar een vaatchirurg. Wie zich door een banketbakker wil laten opereren wens ik veel succes.

Maar wat betekent dit alles? We moeten dus zelf weer leren te filteren. We moeten leren argumenten op hun waarde te schatten, èn we moeten leren de leveranciers van deze argumenten op hun waarde te schatten. Wat bedoel ik daar mee? Het is cynisch, maar helaas waar, mensen spreken zichzelf graag tegen wanneer ze daar gewin bij hebben. Ik heb de discrepantie tussen Wilders’ meerdere malen publiekelijk ten toon gespreide homofobie (vraag maar eens aan zijn vroegere partijgenoot Geert Dales) en het feit dat in een andere setting homo-emancipatie door hem als kernwaarde wordt bestempeld al vaker als voorbeeld genoemd. Andere voorbeelden zijn er legio.

De liberalisering van de media is in beginsel goed, maar dat betekent niet dat filters nu onnodig zijn. We moeten ze nu alleen zelf aanbrengen. Even langs de banketbakker gaan.