I (hartje) Freedom!

Elke denkrichting ontwikkelt zijn eigen taal, waarin algemeen gebruikte woorden een specifieke (en andere) betekenis hebben. Eén en ander hangt af van de eigenschappen van sleutelfiguren binnen zo'n denkrichting. Zo spreekt de Amerikaanse president George W. Bush graag over 'freedom' en deelt hij de wereld graag in in groepen die 'love freedom' en groepen die 'don't love freedom'. Naast de vaststelling dat het infantiele taalgebruik een vingerwijzing zou kunnen zijn voor dwaallichten, zoals onze eigen Leon de Winter, die bij hoog en bij laag beweren dat Dubya niet de chimpansee is die 'Linkse Kerk' in hem vermoedt, maar juist een genie, nou daarnaast dus (mijn zinnen zijn te lang, ik weet het en met zo'n bijzin tussen haakjes worden ze niet korter) moet je ook weten dat 'freedom' niet vrijheid betekent, maar een codewoord is. Wat het dan wel betekent? Geen idee, check zelf maar.

Zo heb ik al eens mijn vraagtekens gezet bij de stelling dat grondrechten, en met name de vrijheid van meningsuiting, absoluut zou zijn. Dat is namelijk omiskenbaar onwaar: sommige uitspraken zijn strafbaar. En het is zonder problemen aannemelijk te maken dat de meeste mensen die begrenzingen, bijvoorbeeld bedreiging of belediging, ondersteunen. Maar wat is nou die 'freedom' waar Georgieporgie het over heeft?

Onze evangelische broeder cq president tekent graag het vergezicht waarin de wereldbevolking zelf haar lot bepaalt middels de verbreiding van de parlementaire democratie. Dat is een mooi vergezicht, waar ook een lid van de Linkse Kerk, zoals ikzelf, zich achter kan scharen. Voor! Maar ben ik nou een cynicus als ik George niet helemaal op zijn woord geloof?

Het Midden-Oosten, het prioriteitsgebied van de neo-conservatieve zendingsdrang, heeft haar achterlijkheid voor een groot deel zelf in de hand gewerkt. Tijdens de overheersing door de Turken, het Ottomaanse Rijk, is na een aanvankelijke bloeiperiode de stagnatie en de achteruitgang begonnen. De Turkse sultans raakten steeds verder verstrikt in de netten van orthodox-soennitische geestelijken, die bijvoorbeeld de beoefening van wetenschap als zondig beschouwden. Wetenschap mocht in het Ottomaanse Rijk alleen worden uitgevoerd door buitenlanders en tot moslim bekeerde christenen. Zo werd de boekdrukkunst in het Turkse Rijk ingevoerd ('uitgevonden') door Ibrahim Müteferikka, een tot de islam bekeerde Hongaar. De Turkse en Arabische volkeren (millets) mochten zich niet bezighouden met dergelijk werk, net zoals de handel in edelmetalen een voorrecht was van de Christelijke inwoners van het rijk, met name de Armeniërs. Binnen enkele honderden jaren verwerd het imposante rijk tot 'de zieke man'.

De definitieve val van het rijk kwam met de Eerste Wereldoorlog. De geallieerden, en met name de Engelsen, wisten de Arabieren te verleiden om in opstand te komen tegen de Turken. In ruil voor hun alliantie werd hen zelfbeschikking beloofd. Noem het naïviteit, of domheid, noem het wat je wil, maar de Arabieren wisten kennelijk nog (steeds) niet dat de Europese kolonisator niet op zijn woord geloofd kan worden. Tot zover de eigen schuld.

Het Ottomaanse Rijk viel, maar de zelfbeschikking van de Arabieren bleek een wassen neus. Er werden nieuwe staten gevormd, Irak, Saoedie-Arabië etc etc, en zonder uitzondering onder het bewind van een dictator/marionet geplaatst. Interne pogingen tot democratisering te komen werden op ouderwets imperialistische wijze onderdrukt, dictatormarionetten werden hoogstens vervangen door andere dictatormarionetten. Al die tijd fnuikte en frustreerde de Westerse machtspolitiek, maar inmiddels ook de communistische machtspolitiek, beiden geheel gespeend van ethiek, beiden in het geheel niet Verlicht, elke poging om tot democratische wasdom, tot 'freedom' te komen.

Een nieuwe wind, het voorvoegsel 'neo', kan die geschiedenis niet wegvegen. Vooral niet aangezien de recente geschiedenis en de actualiteit ons leert dat de getekende vergezichten slechts façades zijn, dat de hypocrisie en het eigenbelang nog steeds heersen. In de Palestijnse gebieden is er bijvoorbeeld onlangs gestemd. Hamas, een islamistische organisatie die de schade die de orthodoxie heeft aangericht kennelijk vergeten is, won de verkiezingen. Israël en het Westen reageerden geschokt: de Palestijnen hadden gekozen voor de terroristen in plaats van voor degenen die vrede wilden! Bush stelde dat Hamas het geweld eerst moest afzweren en Israël erkennen voordat zijn regering hen als gesprekspartner zou accepteren. De EU eiste hetzelfde. En ze hebben gelijk: Hamas moet ophouden met het plegen van aanslagen op burgers. Maar welk moreel gewicht heeft een oproep tot het afzweren van geweld door een land als de VS als we nog maar een week geleden hoorden dat de CIA een aanslag pleegde op een dorp in Pakistan, omdat er enkele terroristen zouden huizen? Waarom heet de ene aanslag 'terrorisme' en de andere 'operatie'? Waarom zweert Israël niet dat dat land geen aanslagen meer tegen burgers zal uitvoeren? Wanneer gooien we onze imperialistische oogkleppen af en beseffen dat het hypocriet is om onszelf toe te staan wat we bij de ander verwerpelijk noemen?

In zijn analyse van de verkiezingswinst van Hamas zei Bush ook nog dat de uitslag de ogen moest openen van de Palestijnse oude garde. Zelf had hij kennelijk geen aandrang om zijn ogen te openen en te beseffen dat de gewelddadige onderdrukking van de Intifada's en de bezetting an sich Hamas mogelijk hadden gemaakt, dat de terreur van Hamas op zijn beurt de verkiezing van een oorlogsmisdadiger als Sharon mogelijk had gemaakt, en die weer op zijn beurt de recente verkiezingswinst van de islamisten.

Je zou bijna denken dat sommige mensen geen vrede, democratie en orde willen. Ik wel. I love freedom