Zappa for President!

In onze Muzikale Fruitmand verdient de naar mijn bescheiden (?) mening grootste 20ste eeuwse Amerikaanse componist Frank Zappa een ereplaats. Frank Vincent Zappa was een oorspronkelijke componist, een virtuoze gitarist, een scherpe observator en een nog scherpere tekstschrijver. Zappa streed zijn hele leven tegen de hypocrisie en het dwangmatige conformisme in de Amerikaanse samenleving. Helaas stierf hij veel te vroeg in 1992, voordat hij zijn voornemen om zich kandidaat te stellen voor de presidentsverkiezingen kon verwezenlijken. Zie je het voor je? And here comes the icepick in the forehead!

Onze Frank werd geboren in 1940 in Baltimore, VS. Zijn vader was een op Sicilië geboren Grieks-Arabische wiskundige, chemicus en metereoloog, zijn moeder was van Frans-Italiaans-Duitse oorsprong. Doe dat maar eens na. Het gezin verhuisde vanwege Frank's astma naar Californië. Pa's werk als chemicus in een gifgasfabriek (elk gezinslid had een eigen gasmasker aan de muur hangen, voor het geval dat!) en het desolate culturele leven in de Mojave vormden de jonge blaag. Zappa ontwikkelde een vreemde liefde voor de nog veel vreemdere (klassieke) muziek van Edgar Varèse. Trust me on this. Ter illustratie: op zijn 15de verjaardag kreeg hij van zijn moeder 5 dollars, die hij in zijn geheel spendeerde aan een telefoongesprek met zijn idool. Helaas was Varèse op tour in Europa, maar zijn vrouw was een goede troostprijs.

Een discografie van Zappa is moeilijk te geven aangezien zelfs hij niet meer wist wat hij allemaal gemaakt had. Maar als officiëel begin kunnen we het belachelijke Freak Out wel beschouwen van Frank Zappa and the Mothers of Invention uit 1966 (het sterfjaar van Varèse, by the way). Op dit album freakten Frank en de zijnen inderdaad uit met post-moderne Doo-Wop en rebelse teksten (Trouble Every Day!). Wisten de mensen veel wat er nog allemaal zou volgen. Om te beginnen vier-en-zestig officiële muziekalbums, acht films, twee boeken en een symfonie. En de rest, zeg maar. Zappa was een hyperactief multi-talent, dat zocht naar manieren om zichzelf tot uitdrukking te brengen. Highlights vormden onder andere We're only in it for the money (1968) waarin The Beatles en het hippie-confromisme te kakken werden gezet en Joe's Garage (1979), waarin vooral de sexuele moraal het moet ontgelden. Wil je meer over 's mans persoonlijke geschiedenis weten, kijk dan bij Wiki, of op Zappa.com.

Naar Zappa luisteren is werken. Zappa vond niet dat je muziek gedachteloos mocht consumeren, zoals je eigenlijk niets gedachteloos zou mogen consumeren. Zappa haatte gedachteloosheid, hypocrisie, kuddegedrag. Door zijn strijd tegen organisaties als Parents Music Resource Center (PMRC), die de stickers Explicit Lyrics! op cd's laten plakken zodat lieve kindertjes niet worden vergiftigd met vieze teksten, nou door die strijd dus werd de erkenning van Zappa als muzikaal genie geblokkeerd. Dat zijn uitgesproken mening over muziekjournalistiek "People who can't write interviewing people who can't talk for people who can't read'' hem daarbij niet echt hielp, lijkt me duidelijk. Wat ook niet echt hielp was Zappa's bijna dwangmatige neiging om idiote muziek te maken. Sommige albums zijn gewoon echt niet te pruimen en elk album bevat nummers die niet te pruimen zijn.

Neemt niet weg dat de man fantastische (Absolutely Free), vaak bijzonder grappige (Why does it hurt when I pee?), soms wonderschone (The Yellow Shark), altijd prikkelende muziek (Let's make the water turn black) heeft gemaakt. En dat 'ie ontegenzeggelijk één van de coolste mensen ooit was.

En wil je hem nog eens live horen (!): zoons Dweezil en Ahmet spelen in november (ik geloof in Paradiso) Zappa plays Zappa.