Volksempfinden

Het leven is een aaneenschakeling van goede grappen. De vorige blog over de ‘cartoon-crisis’ had ik ook geplaatst op het Volkskrantblog en oogstte daar veel bad vibes. Ik zou mij aan de zijde van de fundamentalisten scharen, kejje nagaan, ik was een vijand van Nederland, volgens aan aantal niet zo heel intelligente mensen. Waar men vooral over viel was dat ik onze Verlichte elite hypocrisie verweet. Nou gelukkig reiken sommige politici mij de helpende hand, zodat ik (alsof dat nog nodig was) een voorbeeldje kan geven.

Het Irak van Saddam was een hel voor vele inwoners van dat land. En na de eerste Golfoorlog, toen Saddam ontmand en onthand mocht blijven zitten, begon de staat van chaos in het Noorden van Irak Turkije te storen. Strijders van de Koerdische Afscheidingsbeweging PKK vielen doelen in Turkije aan vanuit Irak en vluchtten vervolgens weer terug. Turkije vroeg aan de grote baas of er wat aan gedaan mocht worden, en dat mocht. Turkse troepen vielen geregeld Iraaks gebied binnen om vijandelijke strijders te bevechten.

De tweede Golfoorlog brak uit. Turkije had zich de wrevel van de VS op de hals gehaald door dat land niet toe te staan vanuit haar grondgebied Irak binnen te vallen. Daar is Rumsfeld nóg boos over. In de nasleep deed zich een voorval voor. Een in Irak (met medeweten van de Amerikanen) gestationeerde speciale eenheid van Turkse commando’s werd door Amerikaanse en Iraaks Koerdische troepen gevangen genomen en met zakken over het hoofd afgevoerd. Aangezien Turkije en de VS gealliëerde naties zijn, was dit binnen de mores van het verkeer tussen landen zeer ongepast te noemen. De Turken waren woedend, ook nadat de Turkse soldaten werden vrijgelaten. Er volgden geen excuses, maar de luitenant-kolonel Mayfield die opdracht had gegeven tot de actie werd getransfereerd. Deze Mayfield bleek in Turkije gestationeerd geweest te zijn en was daar ook verwijderd wegens ‘ongepast gedrag’.

De boosheid over deze actie door een bevrienden mogendheid is nog steeds aanwezig in Turkije. Dat zal een rol gespeeld hebben toen de makers van de immens populaire serie ‘Vallei van de Wolven’, waarin de infiltratie van de maffia binnen de Turkse politiek en het leger wordt behandeld, een film over Irak maakten. De film, ‘Vallei van de Wolven - Irak’ genaamd, laat zien hoe een Turkse commando in Irak onderzoekt wat de Amerikanen en Koerden, die het in Noord-Irak voor het zeggen hebben, daar zoal uitspoken. Dat blijkt natuurlijk niet fris allemaal. Onschuldige burgers worden door zowel de Amerikanen als de Koerdsiche bendes geterroriseerd en zelfs vermoord. Daar steekt de Turkse held natuurlijk een stokje voor. En en passant wordt de gevangenneming van de Turkse speciale eenheid gewroken.

Ik heb de film niet gezien, maar kan hem wel dromen. Het is zonder twijfel een ultranationalistische, superchauvinistische film, waarin de Turken fantastisch edel zijn en de tegenstanders door en door kwaadaardig. En ik vind het vooral zielig om wraak te nemen in een film, daar waar dat in de werkelijkheid, door middel van diplomatieke kanalen, kennelijk niet mogelijk is. Een zielige film dus, in mijn ogen.

Maar nu de reacties. Gezien het toeschouwerspotentieel werd de film natuurlijk ook uitgebracht in West-Europa. Vooral in Duitsland wisten de (voornamelijk) Turken de weg naar de bioscoop te vinden. Intussen hadden de Amerikanen de film opgemerkt en hem ongeveer net zo omschreven als ik hierboven. Maar dat was voor een paar Duitse politici niet genoeg. In het land waar twee Turkse Duitsers bij hun sportclub waren geroyeerd omdat ze onderling Turks hadden gesproken, vond minister-president Edmund Stoiber van de deelstaat Beieren dat de film verboden moest worden. De film was racistisch en zou de haat tussen Westen en de rest van de wereld vergroten.

Ik moest erg hard lachen om deze geweldige grap. Waren dit niet politici die de cartoons terecht hadden verdedigd met een beroep op de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid? Daarnaast: geheel uit de lucht gegrepen zijn de beweringen tav het gedrag van de Coalition of the Willing en hun inlandse allies nu ook weer niet. Abu Graib, de mishandeling van jongens door de Britten, het bestaan van doodseskaders, het zijn allemaal thema's die zelfs in de afgelopen week hebben gespeeld.

En kijk eens naar de beschrijving van de film die ik gegeven heb. Hoeveel niet-Turkse films ken je die aan de beschrijving voldoen? Moet ik namen noemen: heb je Midnight Express gezien en de uitspraken erin gehoord die er over Turken worden gedaan? En in welke mainstream Amerikaanse oorlogsfilm worden de tegenstanders wél als volwaardige mensen afgebeeld? Rambo? The Rules of Engagement? Black Hawk Down? In de Amerikaanse (kwaliteits)serie The West Wing die zich afspeelt in het Witte Huis, was er een episode over een crisis tussen de VS en Turkije. In Turkije dreigt (in de serie!) namelijk een vrouw onthoofd te worden wegens overspel, en de Amerikaanse president weet dit te voorkomen met diplomatieke druk. Let wel: in het echte Turkije is de doodstraf al jaren afgeschaft, laat staan dat er mensen onthoofd worden, laat staan voor overspel. Hoe diep zitten de hoofden van zulke scenarioschrijvers in hun eigen hol, vraag je je af. Niet alleen aangezien ze blijkbaar zelfs niets weten over bevriende naties, maar toch vooral aangezien in hun eigen land nog steeds zelfs minderjarigen en zwakbegaafden worden geexecuteerd om het gezonde Volksempfinden maar tevreden te stellen.

En dat bedoel ik nou met hypocrisie: dat de ene zielige film wel mag en de andere niet. Dat we grote woede trotseren om een stel slechte cartoons omwille van de persvrijheid, maar dat Turkse Rambo wel écht de haat voedt. Ik krijg bijna de neiging die zielige film te gaan bekijken. Kejje nagaan.